„Układu zamkniętego” ciąg dalszy? Przypadek Wałbrzycha

Głośny kilka lat temu film „Układ zamknięty” pokazuje jak zorganizowana lokalna sitwa składająca się z urzędników miejskich, policji, prokuratury, sądu i skarbówki jest w stanie bez problemu,... Więcej »

Czy FAIR TRADE rzeczywiście zwalcza problem ubóstwa? (fragment książki)

Na kartach Biblii i w dziejach Kościoła pojawia się pewien wspólny wątek: troska o biednych. Indywidualnie i zbiorowo wzywani jesteśmy do starań o polepszenie bytu ubogich. Stanowisko w tej sprawie... Więcej »

Ireneusz Derek (Plastics Ukraine): Korupcja nie bierze się z kosmosu

"Korupcja to relacje między ludźmi. Jeśli ktoś może się czuć dobrze po tym, jak wcześniej wsadził kopertę z 300 zł do kieszeni lekarza, to jest jego wybór. Ja bym się z czymś takim czuł źle"... Więcej »

"Państwo powinno uwolnić ludzi od biedy"

Kiedyś mieszkańcy Stanów Zjednoczonych wydali wojnę ubóstwu. Sukces odniesiony w tej wojnie nie ma sobie równego. Nie nazywali tego zresztą wojną przeciw ubóstwu. Mówili raczej, że usiłowali "promować... Więcej »

Jak pokonać marksizm?

Dobra zmiana dla Polski powinna przede wszystkim oznaczać całkowite wyrugowanie z mentalności naszego narodu wciąż obfitych złogów marksizmu. Więcej »

Ludzie opowiadają się za wolnością i zazwyczaj wybierają życie wśród narodów kapitalistycznych, gdzie daje im się prawo do porażki. Chyba największą tragedią XX wieku stały się wysiłki, mające na celu wyeliminowanie niepowodzenia
Walter Block, Mathew Ragan

O. Jacek Gniadek: Demokracja konsumentów

Rafał A. Ziemkiewicz zaproponował kilka dni temu na swoim facebooku konsumencki bojkot produktów jubilerskiej firmy KRUK. Sponsorowanie konkursu, w którym wygrywa ktoś tylko dlatego, że dokonuje aborcji, ponieważ nie chce mu się poszukać większego mieszkania, nie pasuje również do moich standardów.


Chodzi tu o konkurs w dodatku do „Gazety Wyborczej”, „Wysokie Obcasy”, który przyznał nagrodę „superbohaterki” Natalii Przybysz. Aktorka miała powiedzieć w wywiadzie na łamach tej samej gazety, że usunięcie ciąży jest wspaniałym uczuciem, ulgą i czystą przyjemnością. Publiczne przyznanie się do „aborcji lajfstajlowej” okrzyknięto za bohaterstwo. Z całego serca popieram pomysł RAZa, który uważam swoją drogą za całkowicie zgodny z grą wolnorynkową.

Ludwig von Mises (+1973) nazywał wolny rynek demokracją konsumentów, gdyż codziennie ma tu miejsce głosowanie za pomocą ich pieniędzy na preferowane towary i usługi. Kupując lub wstrzymując się od zakupu, konsumenci decydują o sukcesie lub porażce producentów. Wybierają w ten sposób tych przedsiębiorców, którzy najlepiej zaspokoili ich potrzeby, a odbierają środki produkcji tym, którzy nie wiedzą, jak im najlepiej służyć. Człowiek na wolnym rynku jest wolny i może dokonywać wyborów nie kierując się tylko czynnikiem ekonomicznym. Może kierować się na przykład względami moralnymi. Homo oeconomicus to fikcyjny człowiek wymyślony na potrzeby mainstreamowej ekonomii i nie istnieje w rzeczywistości.

Ale nie istnieje również coś takiego jak pełna „suwerenność konsumenta”. Murray Rothbard (+1995), uczeń Misesa, twierdził, że w całkowicie wolnym społeczeństwie każda jednostka jest suwerenem wobec swojej własnej osoby oraz mienia i korzysta z suwerenności osobistej. Konsumenci nie mają władzy, aby zmusić producentów do wykonywania konkretnych prac i zawodów. Człowiek jest w pełni wolny, aby przeciwstawić się upodobaniom konsumentów, na przykład nie sprzedając dóbr lub usług tym, wobec których ma zastrzeżenia natury moralnej, ale musi być gotowy, aby zrezygnować z zysku, jaki mógłby uzyskać z takiego przedsięwzięcia.

Warto poczytać ekonomistów ze szkoły austriackiej. Młody poseł z ugrupowania Kukiz’15, Jakub Kulesza, przy okazji debaty nad ustawą o aptekach zachęcał posłów do czytania Misesa. Przypomniał im z mównicy sejmowej, że na wolnym runku konsumenci mogą poradzić sobie z naturalnym monopolem, otwierając w pobliżu konkurencyjną aptekę, ale nie poradzą sobie ze sztucznym monopolem stworzonym przez państwo. Teraz będą mogli zbudować aptekę, ale w odległości jednego kilometra i jeżeli będą sami farmaceutami.

Ten sam tok rozumowania można zastosować do zakazu handlu w niedzielę. Jeżeli konsumenci rzeczywiście nie chcieliby niczego kupować w niedzielę, to po prostu nie chodziliby na zakupy i sklepy byłyby pozamykane. Kościół nie musi popierać ustawy o częściowym zakazie handlu w niedzielę. Wystarczy, że w niedzielę będzie od czasu do czasu przypominał swoim wiernym z ambony, że dzień święty należy świętować. Gdyby ludzie kierowali się nie tylko czynnikiem ekonomicznym, ale również przesłankami moralnymi, to świat wyglądałby inaczej. Katolicy chodziliby w niedzielę po Mszy św. na kawę, a w supermarketach pracowaliby co najwyżej niepraktykujący.

W ubiegłym roku byłem zaproszony do panelu dyskusyjnego z okazji „Kongresu 590” w Rzeszowie. Siedziałem obok ks. Marka Gontarczyka, redaktora naczelnego „Gościa Niedzielnego”. Mieliśmy rozmawiać o etyce w biznesie. Gdybym był na jego miejscu, to poczułbym się trochę nieswojo. Czy można sprzedawać „Gościa Niedzielnego” w niedzielę? Jest to w końcu lektura duchowa, nieprawdaż? Ale lekturą duchową jest również „Naśladowanie Chrystusa”, a to zupełnie inna półka. Lekarze, strażacy i policjanci pracują w niedzielę. Jest na to powszechne przyzwolenie. Są to wyjątkowe zawody o szczególnej przydatności dla społeczeństwa. Podobny tok rozumowania zastosowałbym do dzieła Tomasza à Kempisa, ale czy można go przenieść także na zwyczajne tygodniki?

Jacek Gniadek SVD

Foto.: pixabay.com

O. Jacek Gniadek SVD test misjonarzem werbistą i doktorem teologii moralnej (ur. 1963). Pracował przez wiele na misjach w Afryce (Kongo, Botswana, Liberia i Zambia). Mieszka w Warszawie (Fundacja Ośrodek Migranta Fu Shenfu, Stowarzyszenie Sinicum im. Michała Boyma). Tekst pochodzi ze strony jacekgniadek.com.

Data dodania: 2017-04-20 19:17:06
 
Artykuł skomentowano 0 razy
Dodaj komentarz
Publikowane komentarze są prywatnymi opiniami użytkowników portalu.
Operator serwisu nie ponosi odpowiedzialności za treść opinii.