Pafere

„Jesteśmy krajem, który zbudował kolej transkontynentalną”, stwierdził Prezydent Obama. „Jak więc możemy usiąść i pozwolić Chinom budować najlepsze linie kolejowe?”.

Zgaduję, że Obama nie wie, iż kolej transkontynentalna była wielkim, rządowym skandalem na podobieństwo firmy Solyndra (producenta paneli słonecznych, który zbankrutował po otrzymaniu 535 mln dolarów rządowej pożyczki. Inwestowanie w „zieloną” energię było częścią planu Obamy na tworzenie nowych miejsc pracy. Niejasności wokół pieniędzy dla Solyndra są bardzo ciekawe i nadają się na osobny tekst – przyp. tłum.). Kolej transkontynentalna nie miała ekonomicznego uzasadnienia w tym czasie, rząd dotował zatem jej budowę i przekazał firmom ogromne połacie najlepszej ziemi w Stanach. Jak można było się tego spodziewać, bez dyscypliny rynkowej - zysku i straty – wykonawcy zdarli z podatników. Ostatecznie, jeżeli płacą Ci od długości linii, którą zbudujesz, zbudujesz jej więcej, niż potrzeba.

Crédit Mobilier, pierwsza firma budująca linie kolejowe, dorobiła się potężnych zysków za policzenie sobie za dużo za swoją pracę. Aby utrzymać strumień dotacji, kongresmeni dostali spore udziały w tej firmie.

Gdzie ostatnio to słyszeliśmy?

Kolej transkontynentalna utopiła tony pieniędzy. Rząd nigdy nie pokrył jej kosztów i większość linii, korzystających z tych torów zbankrutowała lub kontynuowano dotowanie ich przez podatników. Union Pacific i Northern Pacific – wszystkie te linie, co wiemy z lekcji historii, wydoiły podatnika i upadły.

Jedna linia przetrwała. Great Northern nigdy nie zbankrutowała. Była to linia, która nie otrzymała żadnej dotacji.

Potrzebujemy infrastruktury, jednak piękno pozostawienia tych spraw sektorowi prywatnemu – bez dotacji, pożyczek i innych przywilejów – tkwi w tym, że przedsięwzięcia muszą być weryfikowane przy pomocy testu zysków i strat. Na rzeczywiście wolnym rynku, gdy prywatne firmy podejmują złe decyzje, inwestorzy tracą swoje własne pieniądze. To sprawia, że stają się ostrożni w ich wydawaniu.

Dla kontrastu, gdy rząd traci pieniądze, po prostu wydaje więcej i podnosi Twoje podatki lub pożycza więcej albo kreuje inflację. Tworzenie wielkich projektów rządowych ma się nijak do tworzenia nowych miejsc pracy. Gdy rząd przeznacza środki na infrastrukturę, zabiera pieniądze tym projektom, które konsumenci mogą uważać za ważniejsze. Gdy rząd nie zajmuje się likwidowaniem miejsc pracy poprzez wysysanie pieniędzy z sektora prywatnego, robi to przez duszenie go regulacjami. Rozmawiałem o tym z Peterem Shiffem. Shiff jest ważnym autorytetem w tych sprawach, ponieważ był jednym z pierwszych, który ostrzegał przed bańką na rynku nieruchomości. Obecnie ściera się z rządem na polu tworzenia miejsc pracy.

Schiff, posiadający firmę brokerską, która zatrudnia 150 pracowników, złożył ostatnio zażalenie do Kongresu, że „regulacje podwyższają koszt prowadzenia działalności i wiele firm nigdy nie zaczęło jej prowadzić, ponieważ nie były w stanie poradzić sobie z biurokratycznymi przeszkodami”.

Schiff oświadcza, że zatrudniłby tysiąc osób więcej, gdyby nie istnienie rozlicznych regulacji.

„Miałem potężny plan rozwoju. Chciałem otworzyć wiele biur. I miałem pewien kapitał na ten cel. Inwestorzy ustawili się przede mną w kolejce. Moja działalność prosperowała. Niestety, przez regulacje dotyczące rynku papierów wartościowych, nie byłem w stanie zatrudniać”.

Ludzie nie zdają sobie sprawy, z jak wielką liczbą przepisów muszą borykać się przedsiębiorcy. Schiff płaci dziesięciu osobom tylko za to, by obserwowali, czy jego firma przestrzega prawa.

„Nawet moi brokerzy … odkrywają, że 20-30% ich dziennego czasu pracy poświęcają na czynności związane ze stosowaniem się do procedur, czynności hamujące ich produktywność … . W całym kraju ludzie dostosowują się do regulacji, zamiast produkować, inwestować i przyczyniać się do wzrostu gospodarki. Próbują przetrwać regulacje”, powiedział.

To nie jest droga do tworzenia miejsc pracy i bogactwa. Keynesistowskie spece i politycy nie potrafią zrozumieć, dlaczego przedsiębiorcy siedzą na gotówce, zamiast ją inwestować i dawać zatrudnienie bezrobotnym. To naprawdę żadna tajemnica. Rząd stoi na przeszkodzie.

John Stossel

Tłumaczenie: Tomasz Tokarski

PAFERE organizacją pożytku publicznego! Wesprzyj Fundację 1 procentem!