Pafere

Efekty przystąpienia Republiki Kirgizji do WTO

Ponad 13 lat minęło od momentu, gdy Republika Kirgizji stała się członkiem WTO. Jaki jest rezultat tego przystąpienia? Jakie korzyści odniosła Republika Kirgizji po 13 latach członkostwa w tej organizacji?

Akcesja do WTO, po pierwsze i w głównej mierze miała na celu liberalizację handlu i promocję zasad wolnego handlu. Jaka jest natura wolnego handlu i jakie przynosi on ze sobą korzyści? Jest o kluczowym czynnikiem dla osiągania większego dobrobytu. Fundamentalną zasadą wolnego handlu jest dobrowolna wymiana i obopólna korzyść. Dobrowolna wymiana ma miejsce tylko wówczas, gdy obie strony spodziewają się osiągnąć więcej, niż miały przed dokonaniem transakcji. Z tego wynika logiczny wniosek, że wszystkie bariery stojące na drodze rozwoju handlu muszą być zniesione.

Zalety wolnego handlu:

1.       Wzrost dobrobytu.

2.       Niższe ceny.

3.       Szerszy wybór dóbr i usług.

4.       Większe obroty handlowe.

5.       Międzynarodowy podział pracy i specjalizacja gospodarek.

6.       Rozwój gospodarek o podobnych zaletach.

7.       Przyspieszenie rozwoju produktywności i innowacyjności.

8.       Większa konkurencyjność.

9.       Wzrost PKB.

10.    Umacnianie pokoju i stabilności.

Kraje, gdzie istnieje wolny handel, są włączone w system rynku globalnego, co ostatecznie prowadzi do zwiększania dochodów populacji w tych krajach. Długa perspektywa ukazuje, że kraje rozwijające się, które usunęły przeszkody w rozwoju wolnego handlu notują wzrosty trzy razy większy niż te państwa, gdzie zachowano restrykcyjne przepisy prawne dotyczące handlu.

Republika Kirgizji była pierwszym spośród Wspólnoty Niezależnych Państw krajem, który przystąpił do WTO. Członkostwo w tej organizacji od 1998 r. przyczyniło się do pewnych sukcesów gospodarczych. Głównymi celami, przyświecającymi przy wstępowaniu do WTO, były liberalizacja handlu zagranicznego, wzrost obrotów handlowych, zrównoważenia rozwoju ekonomicznego i integracja z globalnymi trendami handlowymi. Kirgizja zobowiązała się do redukcji stawek opłat celnych i utrzymała je na średnim poziomie 5.1%.

Główne korzyści Kirgizji z członkostwa w WTO:

1.       Kirgiskie dobra i usługi cieszą się najbardziej przychylnym podejściem ze strony władz spośród wszystkich państw członkowskich WTO. Państwa-członkowie WTO nie narzucają restrykcyjnych środków, szkodliwych dla interesów innych państw członkowskich, co oznacza zastosowanie mniejszych podatków na towary pochodzące z Kirgizji. Tak polityka prowadzi do zwiększania konkurencyjności dóbr krajowych na innych rynkach. W rezultacie, gospodarka zaczęła rosnąć w stabilnym tempie od 2003 r. i wzrosła z 1,4 miliarda dolarów w 1998 r. do niemal 5 miliardów dolarów w 2010 r., czyli znacznie więcej, niż 3,5 raza. Wartość eksportu w 2010 r. w porównaniu do 1998 r. zwiększyła się prawie 3,3 raza, wartość zaś importu w analogicznym okresie wzrosła 3,7 raza. Doprowadziło to do znaczącego wzrostu obrotów handlowych w porównaniu do PKB z 83% w 1998 r. do 108% w 2010 r.

2.       Kirgizja stała się w ostatnich latach regionalnym centrum reeksportu importowanych towarów do krajów Azji Centralnej i Rosji. Wielkie przepływy re-eksportowanych towarów mają miejsce głównie poprzez największe rynki Azji Centralnej, „Dordoi” i „Karasuu”, zlokalizowane w Kirgizji. Zgodnie z danymi Banku Światowego, całkowity obrót na wspomnianych przed chwilą rynkach wyniósł w 2008 r. 3,5 miliarda dolarów lub 68% PKB. Udział reeksportu na rynkach „Dordoi” i „Karasuu” wynosi odpowiednio 75 % i 85%. Rynki te, bezpośrednio lub pośrednio, dają zatrudnienie pięciuset tysiącom osób lub 20% populacji w wieku produkcyjnym.

3.       Handel międzynarodowy i przepisy podatkowe są zharmonizowane z regulacjami WTO, na podstawie których regulowane jest 97% światowego handlu. Takie zestrojenie przepisów prawnych było konieczne dla utworzenia porządku wspierającego wolny handel i inwestowanie w gospodarkę. Zagraniczne inwestycje bezpośrednie (FDI, Foreign Direct Investment – przyp. tłum.) w 2010 r. wzrosły do 234 milionów dolarów i w porównaniu do 1998 r. zwiększyły się ponad 5 razy. Od 2001 r. do 2008 r. poziom FDI rósł w stabilnym tempie i w 2008 r. osiągnął poziom 377 milionów dolarów, najwyższy od czasu odzyskania przez kraj niepodległości.

4.       Zmiany polityki handlowej w kierunku liberalizacji nie zmniejszyły wszelako dochodów budżetowych z tytułu podatków. Zgodnie z danymi Ministerstwa Regulacji Gospodarczej, przez 9 lat od wprowadzenia niższych zobowiązań podatkowych, przychody państwa z tego tytułu zwiększyły się ponad trzykrotnie.

5.       Struktura importu składa się w ponad 60% z półproduktów i dóbr inwestycyjnych dla celów produkcyjnych. Podkreśla to znaczenie niskich stawek celnych dla podtrzymania konkurencyjności kirgiskich producentów. Przykładowo, jednym z głównych powodów szybkiego rozwoju przemysłu konfekcyjnego jest importowanie tanich tekstyliów i tkanin z Chin, Turcji i innych krajów stosujących niskie cła. Tekstylia i tkaniny stanowią do 50% kosztów w przemyśle konfekcyjnym.

6.       Poprzez dołączenie do WTO, Republika Kirgizji poprawiła swój międzynarodowy „image” i złożyła wyraźną deklarację o nieodwracalności reform ekonomicznych, ukierunkowanych na stworzenie konkurencyjnej gospodarki rynkowej.

7.       Ustanowienie przewidywalnych i przejrzystych przepisów dla krajowych producentów i inwestorów zarówno w sektorze handlu, produkcji, jak i usług. Od 2000 r. stabilnie rozwijający się sektor usług przyczynił się do wypracowania 45% PKB w 2010 r.

8.       Wolny tranzyt towarów wśród członków WTO bez dodatkowych opłat, podatków i zakazów celnych.

Przeszkody na drodze pełnego korzystania z członkostwa w WTO:

1.       Izolacja i geograficzne odosobnienie Kirgizji. Znaczący dystans od potencjalnie atrakcyjnych rynków, słabo rozwinięta infrastruktura transportowa i wysokie koszty transportu wpływają na wyższe ceny kirgiskich towarów.

2.       Firmy krajowe zwykle wytwarzają towary kiepskiej jakości, wysoką kalkulację kosztów i przestarzały sprzęt. W ciągu dekad, rząd nie zdołał stworzyć klimatu przyjaznego biznesowi, zderegulować gospodarki, wyeliminować biurokracji i przyciągnąć konkurencyjne zagraniczne technologie dla rozwoju lokalnej produkcji.

3.       Brak zainteresowania ze strony inwestorów zagranicznych ze względu na słabą ochronę praw własności, niestabilność przepisów prawnych, nieprzewidywalność decyzji rządu, słabo rozwiniętą infrastrukturę, etc.

4.       Formalnemu, zaczerpniętemu z zagranicy, liberalnemu porządkowi prawnemu w sprawach handlu towarzyszą nieformalne ograniczenia ze strony biurokracji i korupcji. Międzynarodowy raport The Doing Business 2012 umieścił Kirgizję na 171. Miejscu spośród 183 krajów, jeśli chodzi o łatwość prowadzenia międzynarodowego handlu, która jest bardzo niska.

5.       Istnieje problem tranzytu przez kraje sąsiednie i inne, niebędące jeszcze członkami WTO.

Rzeczą oczywistą jest, iż przystąpienie Republiki Kirgizji do Światowej Organizacji Handlu przyniosło wiele korzyści dla kirgiskiej gospodarki. Koniecznie trzeba wzmacniać wolnorynkowe reguły, konkretnie obniżkę podatków, eliminację barier celnych oraz przyswajanie międzynarodowych standardów w zakresie procedur celnych w celu utrzymania pozytywnych trendów ekonomicznych.