Przedsiębiorcy: siła twórcza ekonomii - część druga
Przedstawiamy drugą część artykułu Garretha M. Bloora o roli i zadaniach przedsiębiorcy.Ogólny dorobek H. W. Hutta wyjaśnia, iż rywalizacja pomiędzy poszukującymi zysku przedsiębiorcami w ekonomii, gdzie wszystkie ceny i stawki płac ustalane w ramach konkurencji, a nie przymusu, zapewnia pełne wykorzystanie niewystarczających zasobów w ciągły i ściśle powiązany z preferencjami konsumenta sposób. Podczas gdy Hutt został okrzyknięty ówcześnie najlepszym oponentem Keynesa, nieznajomość jego prac w Afryce Południowej w latach 60. pozostawiła go tam poza głównym nurtem dyskusji (Hutt, 1975). Jednak być może największe zastosowanie jego dorobku znajduje wyraz w założonej na podstawie jego zasad sieci handlu detalicznego Raymonda Ackermana i regularnie chwalonej w publikacjach biznesowych najwyższej półki. Przedsiębiorca zdołał zapewnić realizację idei i dokonał tego dzięki subiektywnym cechom osobowości, decydujących w jakimkolwiek sukcesie przedsiębiorczym.
Sięgając po wskazówki zawarte w teorii socjalistycznego problemu kalkulacji autorstwa Ludwiga von Misesa (Mises, 1949) widzimy, że przedsiębiorca staje się czynnikiem przemian, wnosząc swój wkład do wartości całych gospodarek ze względu na funkcjonowanie w bliskości i w otoczeniu potrzeb konsumenta. Historia każdego przedsiębiorcy przedstawia się następująco: znalezienie potrzeby i służenie jej, tworząc przy tym całkowicie nowe rynki lub ich sektory.
Przedsiębiorcy zmieniają bieg historii w wyniku wynajdywania nowych mechanizmów, wychodzących naprzeciw ludzkim potrzebom i w procesie przemian stylu życia w sposób korzystny dla społeczeństwa wokół. W nowoczesnym świecie, owe mechanizmy procentują najbardziej wówczas, gdy w swoim zasięgu mają charakter globalny.
Microsoft i Ford są globalnymi markami, które zmieniły życie na naszej planecie w procesie działalności przedsiębiorczej. Na mniejszą skalę przedsiębiorcy wpływają na sposób życia nawet w najmniejszych miejscowościach, gdy zaczynają wychodzić naprzeciw ludzkim potrzebom.
Nadały one ton potrzebom, kreując ich nowe postrzeganie, które wcześniej nie było znane. Na przykład Raymond Ackerman stworzył obecnie szeroko akceptowany punkt widzenia, że klient jest suwerenny w sprawach dotyczących jego wyboru konsumenckiego. Obecnie niewielu zakwestionowałoby prymat klienta w sukcesie przedsiębiorstwa, w szczególności odkąd proces „kreatywnej destrukcji” zaostrzył konkurencję w cały rozwiniętym i rozwijającym się świecie.
Przedsiębiorcy są zarówno przywódcami, jak i koordynatorami. Zestawiają talenty różnych osobowości i umiejętności, ukierunkowując je w podążanie za celem, który służy konsumentom poprzez produkt lub usługę oferowane przez przedsiębiorstwo. W ten sposób wywołują zmiany w życiu jednostek, tworząc grupowe społeczności handlowe, w których indywidualny talent może być odkryty i rozwijany. Korzyści przekładają się na poczucie spełnienia osobistego dla milionów, które znajdują zatrudnienie, a nowa wartość dodana zostaje wprowadzona do gospodarki jako całości. Wynagrodzenia, oferowane dobra i usługi stają się możliwe dzięki zgraniu i rozplanowaniu wysiłków przedsiębiorcy.
Max Weber jest dobrze znany dzięki sformułowaniu etyki protestanckiej, odpowiedzialnej za rozwój kapitalizmu (Weber, 1958). Bazując na kilku ostatnich dekadach, błagałbym o antropologiczny argument wskazujący, iż kreatywność manifestowana w kapitalistycznym przedsiębiorstwie jest ludzka ze swej istoty. To przedsiębiorczość tworzy kultury, a nie na odwrót, umiejscawiając przedsiębiorców jako kluczowe czynniki przemian w danym kontekście społecznym.
Dowodu powyższemu argumentowi dostarcza niedawne studium rozwoju ekonomicznego nowoczesnych Chin. W pracy Capitalism with Chinese Characteristics: Enterpreneurship and the State (2008), Yasheng Huang argumentuje, iż start ekonomiczny Chin w latach 80. był napędzany prywatną przedsiębiorczością, której rozwój był ułatwiony poprzez mikroekonomiczną elastyczność, dostęp do kapitału i zwiększoną ochronę własności. Procesowi transformacji chińskiej gospodarki przewodzili przedsiębiorcy. Chociaż Chiny były społeczeństwem komunistycznym, gdzie unikało się premii bądź kojarzyło je z kapitalistyczną chciwością, zmiana politycznych uwarunkowań uwolniła falę rozwoju, wiedzionego przez przedsiębiorczy impuls, który nareszcie mógł znaleźć ujście, podążając za świeżą innowacją kulturową. Kapitalizm nie ma swego początku w rynkach, lecz w ludziach. W szczególnym typie człowieka, jakim jest przedsiębiorca.
Huang dowodzi, że spadek chińskiej gospodarki w latach 90. był ściśle powiązany z ponownym wdrażaniem przez chińskie władze kontroli nad niektórymi sektorami gospodarki. Przykładowo, prywatyzacji towarzyszyły znaczne udziały akcji posiadane przez państwo w sprzedanych przedsiębiorstwach. Generalny spadek aktywności przedsiębiorczej, mający miejsce w Chinach kontynentalnych i Szanghaju jako efekt brakującej przedsiębiorczości skłonił Huanga do napisania, iż „brak przedsiębiorczości oznacza brak motywacji” (Huang, 2008).
Mimo to, przedsiębiorcy wciąż byli czynnikami przemian w sposób pośredni: poprzez przypominanie nam, że jako wolni ludzie potrzebują politycznych i prawnych uwarunkowań, by realizować swoje ambicje, potwierdzili argumenty przemawiające za demokracją, prawami człowieka i wolnością jako założeniami w sposób najpełniejszy przyczyniającymi się do spełniania się pragnienia dobrobytu.
Przedsiębiorcy przypominają nam, że środowisko polityczne, konieczne dla zapewnienia przedsiębiorczości sukcesów jest takie samo, jak w przypadku warunków niezbędnych dla demokracji i równości szans wobec prawa. Rządy prawa, umowy, otwarta gospodarka rynkowa, prawa własności oraz niskie podatki są czynnikami, które są skorelowane z większymi zakresami demokratycznych wolności i praw człowieka, a które pozostają także decydującymi dla osiągnięcia sukcesu przez wielką liczbę przedsiębiorców (Indeks Wolności Gospodarczej, 2008).
Z uwagi na to, iż wspomniane warunki dla przedsiębiorstwa korespondują z tymi, które generalnie potrzebne są dla istnienia społeczeństwa opartego na prawach człowieka i otwartych, nieskrępowanych możliwościach, przedsiębiorca spełnia swą rolę jako czynnik przemian poprzez domaganie się od społeczeństwa warunków koniecznych dla swego rozwoju.
Co więcej, tworzenie przez przedsiębiorcę firm jako „wspólnoty osób” naturalnie formuje część tkanki jakiegokolwiek społeczeństwa obywatelskiego, spełniając rolę buforu pomiędzy jednostkami a państwem. W taki sposób przedsiębiorca wzmacnia przekazywanie wpływów od obszaru władzy publicznej na pole gospodarcze.
Dla przedsiębiorcy, którego przedsięwzięcie przynosi po czasie efekt w postaci stworzenia wielkiej, międzynarodowej firmy, u swych początków niewielkiej, może podlegać krytyce. Pewne firmy są nawet oskarżane o posiadanie większych wpływów niż niektóre niewielkie państwa; mimo to natura każdej firmy, niezależnie od wielkości, musi być uznawana za kluczowy czynnik wyróżniający. Aby osiągać sukcesy w biznesie, musi być ona „zorientowana na innych” (z ang. other-oriented zamiast self-oriented – przyp. tłum.). Niedemokratyczny rząd z kontrolą aparatu państwowego nie potrzebuje takiego zogniskowania, by podtrzymywać swoje istnienie. W tym właśnie zasadza się kluczowa różnica pomiędzy władzą polityczną a przedsiębiorczą. Sukces przedsiębiorcy nie jest grą, w której wygrywa tylko jedna strona (zero-sum game – przyp. tłum.), ale przedsięwzięciem, które wytwarza wartość (value-adding venture – przyp. tłum.).
Wiemy, że istnienie przedsiębiorców jest kluczowe; rozwój narodów zależy od innowacji ludzi, którzy je tworzą. Umysł ludzki jest najbogatszym zasobem – prekursorem wszystkich działań zewnętrznych.
Podstawową umiejętnością przedsiębiorcy służenia za czynnik przemian są subiektywne, niewymierne cechy charakteru, które wyróżniają przedsiębiorcze osobowości na tle innych w każdym społeczeństwie. Są one gruntowne i ostatecznie odpowiedzialne za efekty uboczne innowacji kulturowej, wzrostu ekonomicznego, wolności politycznych i postępu w całościowo rozpatrywanych standardach życia i samopoczucia człowieka.
Bibliografia:
- Gregg, Samuel, Enterpreneurship Isn’t Enough. Acton Commentary [Online], 2009. Available: http://www.acton.org/commentary/525_entrepreneurship_isnt_enough.php
- Gwartney, James, Robert Lawson, Seth Norton, Economic Freedom of the World: 2008 Annual Report. Journal of Institutional and Theoretical Economics 155, no. 4: 1-21, 2008.
- Huang, Yasheng, Capitalism with Chinese Characteristics: Entrepreneurship and the State. Cambridge University Press, 2008.
- Hutt, William H., Individual Freedom: Selected Works of William H. Hutt. Edited by Svetozar Pejovich and David Klingaman. Westport, Conn: Greenwood Press, 1975.
- Schumpeter, Joseph A., The Theory of Economic Development: An Inquiry into Profits, Credits, Interest and the Business Cycle. 2nd ed. Translated by R. Opie. Cambridge, Mass.: Harvard University Press, 1934
- Von Mises, Ludwig, Human Action: A Treatise on Economics. New Haven: Yale University Press, 1949.
- Weber, Max, The Protestant Ethic and the Spirit of Capitalism. New York: Charles Scribner’s Sons, 1958.
- Youngkins, Edward W., Michael Novak’s Portrait of Democratic Capitalism. Journal of Markets and Morality 2, no. 1 (Spring 1999), 13. Grand Rapids: Centre for Economic Personalism, 1999.
Tłumaczył: Tomasz Tokarski
Sięgając po wskazówki zawarte w teorii socjalistycznego problemu kalkulacji autorstwa Ludwiga von Misesa (Mises, 1949) widzimy, że przedsiębiorca staje się czynnikiem przemian, wnosząc swój wkład do wartości całych gospodarek ze względu na funkcjonowanie w bliskości i w otoczeniu potrzeb konsumenta. Historia każdego przedsiębiorcy przedstawia się następująco: znalezienie potrzeby i służenie jej, tworząc przy tym całkowicie nowe rynki lub ich sektory.
Przedsiębiorcy zmieniają bieg historii w wyniku wynajdywania nowych mechanizmów, wychodzących naprzeciw ludzkim potrzebom i w procesie przemian stylu życia w sposób korzystny dla społeczeństwa wokół. W nowoczesnym świecie, owe mechanizmy procentują najbardziej wówczas, gdy w swoim zasięgu mają charakter globalny.
Microsoft i Ford są globalnymi markami, które zmieniły życie na naszej planecie w procesie działalności przedsiębiorczej. Na mniejszą skalę przedsiębiorcy wpływają na sposób życia nawet w najmniejszych miejscowościach, gdy zaczynają wychodzić naprzeciw ludzkim potrzebom.
Nadały one ton potrzebom, kreując ich nowe postrzeganie, które wcześniej nie było znane. Na przykład Raymond Ackerman stworzył obecnie szeroko akceptowany punkt widzenia, że klient jest suwerenny w sprawach dotyczących jego wyboru konsumenckiego. Obecnie niewielu zakwestionowałoby prymat klienta w sukcesie przedsiębiorstwa, w szczególności odkąd proces „kreatywnej destrukcji” zaostrzył konkurencję w cały rozwiniętym i rozwijającym się świecie.
Przedsiębiorcy są zarówno przywódcami, jak i koordynatorami. Zestawiają talenty różnych osobowości i umiejętności, ukierunkowując je w podążanie za celem, który służy konsumentom poprzez produkt lub usługę oferowane przez przedsiębiorstwo. W ten sposób wywołują zmiany w życiu jednostek, tworząc grupowe społeczności handlowe, w których indywidualny talent może być odkryty i rozwijany. Korzyści przekładają się na poczucie spełnienia osobistego dla milionów, które znajdują zatrudnienie, a nowa wartość dodana zostaje wprowadzona do gospodarki jako całości. Wynagrodzenia, oferowane dobra i usługi stają się możliwe dzięki zgraniu i rozplanowaniu wysiłków przedsiębiorcy.
Max Weber jest dobrze znany dzięki sformułowaniu etyki protestanckiej, odpowiedzialnej za rozwój kapitalizmu (Weber, 1958). Bazując na kilku ostatnich dekadach, błagałbym o antropologiczny argument wskazujący, iż kreatywność manifestowana w kapitalistycznym przedsiębiorstwie jest ludzka ze swej istoty. To przedsiębiorczość tworzy kultury, a nie na odwrót, umiejscawiając przedsiębiorców jako kluczowe czynniki przemian w danym kontekście społecznym.
Dowodu powyższemu argumentowi dostarcza niedawne studium rozwoju ekonomicznego nowoczesnych Chin. W pracy Capitalism with Chinese Characteristics: Enterpreneurship and the State (2008), Yasheng Huang argumentuje, iż start ekonomiczny Chin w latach 80. był napędzany prywatną przedsiębiorczością, której rozwój był ułatwiony poprzez mikroekonomiczną elastyczność, dostęp do kapitału i zwiększoną ochronę własności. Procesowi transformacji chińskiej gospodarki przewodzili przedsiębiorcy. Chociaż Chiny były społeczeństwem komunistycznym, gdzie unikało się premii bądź kojarzyło je z kapitalistyczną chciwością, zmiana politycznych uwarunkowań uwolniła falę rozwoju, wiedzionego przez przedsiębiorczy impuls, który nareszcie mógł znaleźć ujście, podążając za świeżą innowacją kulturową. Kapitalizm nie ma swego początku w rynkach, lecz w ludziach. W szczególnym typie człowieka, jakim jest przedsiębiorca.
Huang dowodzi, że spadek chińskiej gospodarki w latach 90. był ściśle powiązany z ponownym wdrażaniem przez chińskie władze kontroli nad niektórymi sektorami gospodarki. Przykładowo, prywatyzacji towarzyszyły znaczne udziały akcji posiadane przez państwo w sprzedanych przedsiębiorstwach. Generalny spadek aktywności przedsiębiorczej, mający miejsce w Chinach kontynentalnych i Szanghaju jako efekt brakującej przedsiębiorczości skłonił Huanga do napisania, iż „brak przedsiębiorczości oznacza brak motywacji” (Huang, 2008).
Mimo to, przedsiębiorcy wciąż byli czynnikami przemian w sposób pośredni: poprzez przypominanie nam, że jako wolni ludzie potrzebują politycznych i prawnych uwarunkowań, by realizować swoje ambicje, potwierdzili argumenty przemawiające za demokracją, prawami człowieka i wolnością jako założeniami w sposób najpełniejszy przyczyniającymi się do spełniania się pragnienia dobrobytu.
Przedsiębiorcy przypominają nam, że środowisko polityczne, konieczne dla zapewnienia przedsiębiorczości sukcesów jest takie samo, jak w przypadku warunków niezbędnych dla demokracji i równości szans wobec prawa. Rządy prawa, umowy, otwarta gospodarka rynkowa, prawa własności oraz niskie podatki są czynnikami, które są skorelowane z większymi zakresami demokratycznych wolności i praw człowieka, a które pozostają także decydującymi dla osiągnięcia sukcesu przez wielką liczbę przedsiębiorców (Indeks Wolności Gospodarczej, 2008).
Z uwagi na to, iż wspomniane warunki dla przedsiębiorstwa korespondują z tymi, które generalnie potrzebne są dla istnienia społeczeństwa opartego na prawach człowieka i otwartych, nieskrępowanych możliwościach, przedsiębiorca spełnia swą rolę jako czynnik przemian poprzez domaganie się od społeczeństwa warunków koniecznych dla swego rozwoju.
Co więcej, tworzenie przez przedsiębiorcę firm jako „wspólnoty osób” naturalnie formuje część tkanki jakiegokolwiek społeczeństwa obywatelskiego, spełniając rolę buforu pomiędzy jednostkami a państwem. W taki sposób przedsiębiorca wzmacnia przekazywanie wpływów od obszaru władzy publicznej na pole gospodarcze.
Dla przedsiębiorcy, którego przedsięwzięcie przynosi po czasie efekt w postaci stworzenia wielkiej, międzynarodowej firmy, u swych początków niewielkiej, może podlegać krytyce. Pewne firmy są nawet oskarżane o posiadanie większych wpływów niż niektóre niewielkie państwa; mimo to natura każdej firmy, niezależnie od wielkości, musi być uznawana za kluczowy czynnik wyróżniający. Aby osiągać sukcesy w biznesie, musi być ona „zorientowana na innych” (z ang. other-oriented zamiast self-oriented – przyp. tłum.). Niedemokratyczny rząd z kontrolą aparatu państwowego nie potrzebuje takiego zogniskowania, by podtrzymywać swoje istnienie. W tym właśnie zasadza się kluczowa różnica pomiędzy władzą polityczną a przedsiębiorczą. Sukces przedsiębiorcy nie jest grą, w której wygrywa tylko jedna strona (zero-sum game – przyp. tłum.), ale przedsięwzięciem, które wytwarza wartość (value-adding venture – przyp. tłum.).
Wiemy, że istnienie przedsiębiorców jest kluczowe; rozwój narodów zależy od innowacji ludzi, którzy je tworzą. Umysł ludzki jest najbogatszym zasobem – prekursorem wszystkich działań zewnętrznych.
Podstawową umiejętnością przedsiębiorcy służenia za czynnik przemian są subiektywne, niewymierne cechy charakteru, które wyróżniają przedsiębiorcze osobowości na tle innych w każdym społeczeństwie. Są one gruntowne i ostatecznie odpowiedzialne za efekty uboczne innowacji kulturowej, wzrostu ekonomicznego, wolności politycznych i postępu w całościowo rozpatrywanych standardach życia i samopoczucia człowieka.
Bibliografia:
- Gregg, Samuel, Enterpreneurship Isn’t Enough. Acton Commentary [Online], 2009. Available: http://www.acton.org/commentary/525_entrepreneurship_isnt_enough.php
- Gwartney, James, Robert Lawson, Seth Norton, Economic Freedom of the World: 2008 Annual Report. Journal of Institutional and Theoretical Economics 155, no. 4: 1-21, 2008.
- Huang, Yasheng, Capitalism with Chinese Characteristics: Entrepreneurship and the State. Cambridge University Press, 2008.
- Hutt, William H., Individual Freedom: Selected Works of William H. Hutt. Edited by Svetozar Pejovich and David Klingaman. Westport, Conn: Greenwood Press, 1975.
- Schumpeter, Joseph A., The Theory of Economic Development: An Inquiry into Profits, Credits, Interest and the Business Cycle. 2nd ed. Translated by R. Opie. Cambridge, Mass.: Harvard University Press, 1934
- Von Mises, Ludwig, Human Action: A Treatise on Economics. New Haven: Yale University Press, 1949.
- Weber, Max, The Protestant Ethic and the Spirit of Capitalism. New York: Charles Scribner’s Sons, 1958.
- Youngkins, Edward W., Michael Novak’s Portrait of Democratic Capitalism. Journal of Markets and Morality 2, no. 1 (Spring 1999), 13. Grand Rapids: Centre for Economic Personalism, 1999.
Tłumaczył: Tomasz Tokarski
Data dodania: 2012-01-10 11:51:10
Artykul przeczytano 195 razy
Artykuł skomentowano 0 razy
Dodaj komentarz
Publikowane komentarze są prywatnymi opiniami użytkowników portalu.
Operator serwisu nie ponosi odpowiedzialności za treść opinii.
Operator serwisu nie ponosi odpowiedzialności za treść opinii.
.jpg)
.png)
