Seria pt. XXI wiek � upadek dolara i powrót do standardu złota

Seria pt. "XXI wiek – upadek dolara i powrót do standardu złota " - Odcinek I

Rozpoczynamy publikację cyklu artykułów przygotowanych przy współpracy z serwisem www.bulioner.pl, a poświęconych m.in. naturze pieniądza i standardowi złota. Zapraszamy Czytelników do uważnej lektury i wyciągania właściwych wniosków. Dziś pierwszy odcinek "Czym jest pieniądz?"

Czym jest pieniądz?

Pieniądz to twór geniuszu ludzkiego, który umożliwił szybszy rozwój cywilizacyjny. Towarzyszy ludzkości od zarania i trudno wyobrazić sobie funkcjonowanie gospodarek bez niego. Pieniądz to materialny lub niematerialny środek, który można wymienić na towar lub usługę. Według współczesnej doktryny na pieniądz składają się trzy elementy:

- jednostka pieniężna,
- suma pieniężna,
-znak pieniężny

Pieniądz jest środkiem wymiany. Jest niezbędny, by uniknąć wymiany handlowej odbywającej się na zasadzie barteru. Umożliwia oszacowanie wartości rzeczy i jej wymianę na pewną ilość jednostek pieniężnych. Nasza pomysłowość, przedsiębiorczość również jest szacowana względem jednostek pieniężnych i pomaga nam zamieniać te jednostki na dobra niezbędne (lub wedle woli całkiem zbędne) do życia i rozwoju. Pieniądz nie został wymyślony jako błysk geniuszu jednej osoby, ale jest dziełem zbiorowym kształtującym się przez tysiące lat w sposób intuicyjny. Wymiana oparta o pieniądz znacznie poprawia nasze możliwości specjalizacji i rozwoju handlu dzięki zastosowaniu jednostki miary, będącej sposobem na wyrażenie wartości rzeczy. Handel oparty na barterze niesie ze sobą wiele ograniczeń. Wymiana barterowa może znaleźć zastosowanie w prymitywnych warunkach handlowych, kiedy na przykład w obrocie są 4 przedmioty, wtedy względem siebie (gdzie szacujemy ich wartość ) dadzą one 6 różnych cen. Gdy w obrocie znajduje się 1000 przedmiotów, mamy do czynienia z 499.500 wariantami ich cen względem siebie, a to znacznie ogranicza możliwości barteru. Dla zobrazowania jakim ułatwieniem jest posługiwanie się pieniądzem wystarczy wyobrazić sobie rolnika, zbierającego rokrocznie plony, których nie jest w stanie sam skonsumować. Pewnego dnia dochodzi do wniosku, że nadwyżkę mógłby wymienić na nowe i bardziej wydajne narzędzia takie jak pług czy kosa, których nie jest w stanie skonstruować sam. Czeladnik, który posiadł wiedzę wyrabiania tych narzędzi z chęcią przyjmie zboże, by wyżywić rodzinę. Jednocześnie by zapewnić jej schronienie chciałby zbudować nowy dom, gdyż rozrastająca się rodzina nie mieści się już w starym. Do budowy domu potrzeba umiejętności cieśli, których on sam, ani rolnik nie posiadają. Cieśla nie jest zainteresowany usługami czeladnika ani rolnika, więc na tym wymiana w zasadzie powinna się zakończyć. Tu z pomocą wkracza pieniądz. Cieśla z chęcią przyjmie w rozliczeniu za swoje usługi pieniądze, które na targu wymieni na podstawowy budulec w swoim fachu – drewno. Drwal otrzyma wypłatę z pieniądzu, który umożliwi mu zarówno zakup zboża u rolnika, jak również kupno nowej piły i siekiery niezbędnej do prowadzonej przez niego działalności. W ten sposób pieniądz zatoczył koło i umożliwił każdemu uczestnikowi obrotu osiągnięcie swoich celów.

Dziś trudno wyobrazić sobie kierownika banku, który sadzi własne warzywa, szyje ubrania, naprawia samochód, czy hydraulikę w mieszkaniu. Jest on mocno wyspecjalizowany w bardzo wąskiej kategorii usług bankowych, na którą w wielowymiarowym świecie znajduje się popyt i umożliwia zamianę na dobra i usługi innych uczestników wymiany. Ten sam bankier idąc do pracy kupuje kanapkę na wynos. W tej prostej na pozór transakcji biorą udział setki, jeśli nie tysiące ludzi. Firma która przygotowała kanapki ma szereg kontraktów z innymi firmami – dostawcami warzyw, pieczywa, opakowań, firmami transportowymi, agencjami reklamowymi, mediami i innymi. Firma, która dostarcza opakowania wytwarza je z pochodnych ropy naftowej, więc łączą ją kontrakty z producentami i wydobywcami ropy na świecie. Jeśli to kanapka z serem pleśniowym dostawcami są francuscy producenci, ponoszący wysokie koszty zatrudnienia, jeśli nasz bankier otrzymał do kanapki serwetkę dostarczył ją z pewnością duży koncern drzewny, który surowiec pozyskuje za pomocą szwedzkich pił i pilarek, które produkowane są w Chinach dając pracę setkom ludzi. Ten nieprawdopodobny poziom współzależności nie miał miejsca nigdy w historii ludzkości.

Tak wysoka specjalizacja jest tworem naszych czasów i trudno powiedzieć czym mogłoby zakończyć się zachwianie tego procesu. Nie jesteśmy dziś w stanie powrócić do gospodarki barterowej, ze względu na fakt, że większość z nas utraciła już umiejętności niezbędne do przetrwania.

Pieniądze w obrocie są dziś niemal całkowicie wirtualne. Drobne banknoty i monety służą nam do codziennych transakcji, ale już większe kwoty to najczęściej cyferki widniejące na koncie w banku. Nawet nie oglądamy już swoich pensji – po zaksięgowaniu na koncie większość transakcji dokonujemy kartą płatniczą, a rachunki najczęściej regulujemy przelewami.

Nie ma alternatywy dla gospodarki pieniężnej. Dziś wiemy, że pieniądz będący krwioobiegiem gospodarki jest jedynym gwarantem jej wydajności i adekwatności. W Polsce mieliśmy już okazję zapoznać się z modelem gospodarki planowanej i wiemy jaką dewastacją się to skończyło. Jedyny wybór jest pomiędzy dobrze i źle prosperującą gospodarką pieniężną. Dobrze funkcjonująca to taka, gdzie przepływ informacji jest niezachwiany, a wymiana oparta jest na uczciwej wartości. Jakiekolwiek odstępstwo od jednego bądź drugiego spowoduje spadek wydajności systemu. Uczciwa wartość (ang. just weight) to podstawa dobrze funkcjonującego systemu monetarnego. Wartość ta dotyczy punktu odniesienia dla realnej siły nabywczej pewnej jednostki waluty.

Obecny system finansowy nie ma nic wspólnego z umową społeczną jaką przez tysiące lat wypracowały społeczeństwa w zakresie posługiwania się uczciwym pieniądzem. Brakuje w dzisiejszym systemie kotwicy, będącej odniesieniem do realnej wartości nabywczej pieniądza, którym się dziś posługujemy. System standardu złota, choć daleki od ideału, był gwarantem utrzymania w ryzach pęczniejących budżetów, wydatków socjalnych i akcji kredytowych. Dziś mamy do czynienia z systemem pieniądza fiducjarnego (łac. fide, a więc wiara, tzw. fiat currency) popartego jedynie obietnicą rządową. W takim środowisku nadejście kryzysu zadłużenia jest tylko kwestią czasu. Problem dzisiejszego pieniądza polega na tym, że nie jest on w zasadzie pieniądzem, a jedynie jego substytutem. W nazewnictwie spotyka się również podział na pieniądz twardy i miękki. Pieniądz twardy to taki, którego wartość nie wynika z niczyjej obietnicy i nikt nie może wpłynąć na jego wartość poprzez manipulację, tak jak w przypadku pieniądza miękkiego (pieniądz papierowy). Problemem dzisiejszej złotówki, dolara czy funta jest fakt, że ich wartość potwierdzona jest dopiero przy zawarciu transakcji, gdy dowodzą swojej siły nabywczej. Pieniądz twardy posiada przypisaną wartość nabywczą. W rozumieniu księgowym pieniądz jest wartością, a substytut pieniądza zobowiązaniem. To pierwsze rozróżnienie pomiędzy prawdziwym pieniądzem, a jego substytutem powinniśmy mieć z tyłu głowy rozpoczynając czytanie kolejnych odcinków z serii przygotowanej specjalnie dla czytelników Pafere we współpracy z www.bulioner.pl pt. "XXI wiek – upadek dolara i powrót do standardu złota".

Data dodania: 2011-06-08 19:00:00

Artykul przeczytano 1111 razy

Artykuł skomentowano 0 razy

Dodaj komentarz

Publikowane komentarze są prywatnymi opiniami użytkowników portalu.
Operator serwisu nie ponosi odpowiedzialności za treść opinii.